Data produkcji opony: jak odczytać kod DOT i ile lat może mieć opona

Jak odczytać datę produkcji opony z kodu DOT

Kod DOT to ciąg liter i cyfr wytłoczony na boku opony. Ma kilkanaście znaków: na początku jest oznaczenie zakładu produkcyjnego, a na końcu data. Wiek opony mówią tylko cztery ostatnie cyfry, zwykle zamknięte w owalnej ramce.

ADAC zwraca uwagę, że datę często znajdziesz tylko po jednej stronie opony. Jeśli nie widać jej od zewnątrz, trzeba zajrzeć na bok od strony auta albo obejrzeć oponę po zdjęciu koła.

1. Znajdź napis DOT na boku opony. Szukaj blisko felgi. Kod zaczyna się od liter DOT.
2. Odszukaj cztery cyfry w owalnej ramce. To ostatni blok kodu. Pozostałe znaki dotyczą zakładu i oznaczeń producenta, a nie wieku.
3. Przeczytaj tydzień. Dwie pierwsze cyfry to tydzień roku, w którym opona zjechała z linii produkcyjnej.
4. Przeczytaj rok. Dwie ostatnie cyfry to rok produkcji.
5. Policz wiek od daty produkcji. Właśnie od tej daty Continental i Michelin liczą 10 lat, po których zalecają wymianę.

Widzisz tylko trzy cyfry? To opona z poprzedniego stulecia. Taka opona przekroczyła już każdą granicę wieku, jaką podają producenci.

Źródła: 1, 2, 3, 4, 6

Ile lat może mieć opona

Wiek opony zależy od tego, jak była używana i przechowywana, więc nie ma jednej daty ważności. Producenci i ADAC podają jednak wyraźne granice, które warto znać. Liczysz je od daty z kodu DOT.

• Po 5 latach: kontrola co roku. Michelin radzi, żeby opona po pięciu latach eksploatacji co najmniej raz w roku trafiła do dokładnej kontroli u fachowca, nawet jeśli wygląda dobrze.
• Po 10 latach: wymiana. Continental i Michelin zalecają wycofać oponę 10 lat po dacie produkcji, niezależnie od bieżnika i wyglądu. To dotyczy także koła zapasowego.
• Opony zimowe: najwyżej 8 lat. Według ADAC zimówki zaczynają tracić część zimowych właściwości po około 6 latach, a opon zimowych starszych niż 8 lat klub nie poleca.
• Opony letnie: 8-10 lat. Tak ocenia ADAC. Dla wszystkich opon osobowych ADAC wskazuje 10 lat jako górną granicę.
• Zalecenie producenta auta. Continental przypomina, że producent samochodu może podawać własną granicę wieku opon. Wtedy warto się jej trzymać.

Polskie rozporządzenie o warunkach technicznych pojazdów zakazuje jazdy na oponach z bieżnikiem zużytym do wskaźników TWI albo z pęknięciami, które odsłaniają osnowę. Wieku opony w ogóle nie określa. Auto Świat dodaje, że brak też jednoznacznego przepisu o tym, ile lat może mieć opona sprzedawana jako nowa. Granice wieku to więc zalecenia producentów i ADAC. Przy pierwszym śniegu liczy się jednak przyczepność, a nie to, czy coś zapisano w przepisach.

Źródła: 1, 2, 3, 6, 7

Nowa opona sprzed 2-3 lat: brać czy nie?

Opona, która przeleżała jakiś czas w magazynie, nadal może być nowa. Pytanie brzmi, jak długo leżała i w jakich warunkach. Źródła odpowiadają różnie:

• ADAC: nowa opona nie powinna mieć więcej niż 2 lata. Klub radzi zapisać tę granicę w zamówieniu.
• Niemieccy sprzedawcy opon (BRV): do 3 lat opona jest fabrycznie nowa, a do 5 lat nowa. Według ADAC Continental zgadza się z tym podejściem.
• Michelin: opona wyprodukowana 3 lata temu i prawidłowo przechowywana jest uważana za nową.
• Polska norma: media motoryzacyjne powołują się na normę PN-C-94300-7:1997, według której prawidłowo przechowywana opona do 36 miesięcy od produkcji może być uznana za nową.

Kluczowe słowo to przechowywanie. Według zaleceń cytowanych przez ADAC opona powinna leżeć w chłodzie i suchym powietrzu, bez bezpośredniego słońca, z dala od urządzeń wytwarzających ozon oraz od paliw, smarów i rozpuszczalników. Problem w tym, że kupujący zwykle nie wie, jak była przechowywana.

ADAC sprawdził to w teście. Po pięć opon letnich i zimowych prosto z produkcji zestawiono z takimi samymi egzemplarzami, które przez trzy lata leżały nieużywane. Mieszanka gumy z czasem twardnieje, co pogarsza głównie przyczepność i drogę hamowania na mokrym. Najwyraźniej widać to było przy zimówkach. W praktyce opona sprzed 2-3 lat nie musi być zła. Przy zimówkach lepiej jednak wybrać jak najświeższy komplet i sprawdzić DOT przed montażem.

Źródła: 1, 4, 5, 6

Po czym poznać, że opona się starzeje

Guma traci właściwości z czasem, pod wpływem ciepła, promieni UV i ozonu, tak opisuje to Michelin. Część zmian widać gołym okiem, części nie.

• Drobne pęknięcia gumy. Tak zwane pęknięcia ozonowe to widoczny z zewnątrz znak starzenia, wyjaśnia Continental w rozmowie z ADAC.
• Porowata powierzchnia gumy. Według ADAC pęknięcia i porowatość wynikające z wieku mogą skończyć się negatywnym wynikiem badania technicznego w Niemczech.
• Ponad 5 lat użytkowania. To moment, od którego Michelin radzi kontrolować oponę co roku.
• Twardsza guma. Tego nie zobaczysz. ADAC wskazuje, że to właśnie stwardniała mieszanka pogarsza przyczepność i hamowanie na mokrym.

Continental podkreśla, że kierowca nie może polegać wyłącznie na oględzinach. Opona bez widocznych pęknięć nadal może być za stara. Dlatego zawsze sprawdzaj obie rzeczy: wygląd i datę z kodu DOT.

Źródła: 1, 2, 3

Kupujesz zimówki teraz? Sprawdź DOT przed sezonem

Zimą opona pracuje na śniegu, błocie pośniegowym i mokrej, zimnej drodze. W teście ADAC skutki starzenia najwyraźniej było widać właśnie przy oponach zimowych. Dlatego przy zimówkach data produkcji ma znaczenie podwójne: przy starym komplecie na aucie i przy nowym w sklepie.

Sprawdź to teraz, a nie po pierwszym śniegu. Wtedy wiele osób chce zmienić opony tego samego dnia, a na decyzję o nowym komplecie zostaje mało czasu.

1. Odczytaj DOT swoich zimówek. Jeśli mają ponad 8 lat, ADAC nie poleca dalszej jazdy na nich. Jeśli są używane od ponad 5 lat, pokaż je fachowcowi.
2. Zmierz bieżnik. Wiek to jedno, głębokość bieżnika to drugie. Granice z przepisów i zalecenia opisaliśmy w artykule o minimalnym bieżniku opony zimowej.
3. Kupując nowy komplet, zapytaj o datę produkcji. ADAC radzi ustalić granicę wieku już przy zamówieniu. Po montażu sprawdzisz ją sam na boku opony.
4. Zadbaj o przechowanie. Opony, które po sezonie leżą w złych warunkach, starzeją się szybciej. Jak odłożyć je dobrze, piszemy w artykule o przechowywaniu opon.

Źródła: 1, 3