Kontrolka ciśnienia w oponach: co oznacza i co zrobić, gdy się zapali

Co oznacza kontrolka ciśnienia w oponach

TPMS to system kontroli ciśnienia w oponach. Gdy wykryje spadek ciśnienia, zapala żółty symbol spłaszczonej opony z wykrzyknikiem albo wyświetla komunikat na ekranie auta. ADAC wymienia trzy typowe przyczyny: za mało powietrza, przebicie opony albo czujniki, których nie skalibrowano po zmianie kół.

Kontrolka nie zapala się przy pierwszej drobnej różnicy. Michelin podaje, że system reaguje dopiero wtedy, gdy opona straci około 20% powietrza, czyli średnio około 0,4 bar. Gdy symbol się świeci, niedobór jest już wyraźny i nie warto czekać z kontrolą do weekendu.

System nie jest dodatkiem z wyższej półki. Obowiązek wprowadziło rozporządzenie (WE) nr 661/2009 dla aut osobowych kategorii M1: od 1 listopada 2012 roku dla nowych typów aut, a od 1 listopada 2014 roku nowe auta bez TPMS nie mogły być w UE rejestrowane. Od 6 lipca 2022 roku wymóg zawiera rozporządzenie (UE) 2019/2144, które zastąpiło wcześniejsze przepisy.

Źródła: 1, 2, 8, 10

TPMS bezpośredni czy pośredni: jak działa Twój system

Systemy są dwa i działają zupełnie inaczej. Od tego zależy, czy wiesz, które koło ma problem, i co dzieje się przy zmianie opon.

Michelin tłumaczy zasadę systemu pośredniego prosto: opona z za niskim ciśnieniem ma mniejszą średnicę, więc obraca się szybciej od pozostałych. Nie wiesz, jaki system ma Twoje auto? ADAC radzi zajrzeć do instrukcji. Jeśli mowa w niej o czujnikach ciśnienia w oponach, to system bezpośredni. Jeśli instrukcja zastrzega, że system nie mierzy rzeczywistego ciśnienia, to system pośredni.

Źródła: 1, 2

Dlaczego kontrolka zapala się w pierwsze zimne poranki

Bo powietrze w oponie kurczy się, gdy stygnie. Continental podaje, że ciśnienie spada o 0,07-0,14 bar na każde 10°C spadku temperatury, a kontrolka zapala się wtedy częściej, zwykle rano po chłodnej nocy.

Opona, której latem brakowało trochę powietrza, może więc w pierwszy mroźny poranek przekroczyć próg alarmu. ADAC uspokaja: jeśli brakuje niewiele, to zwykle naturalna utrata powietrza, a nie uszkodzenie. Wystarczy dopompować koła i zresetować system.

Ile pompować zimą, jak mierzyć na zimno i jak często sprawdzać ciśnienie, opisaliśmy w osobnym artykule poradnika o ciśnieniu w oponach zimą.

Źródła: 1, 3

Co zrobić, gdy zapali się kontrolka TPMS: krok po kroku

Większość z tego zrobisz sam na najbliższej stacji. Ważne, żeby nie odkładać tego na później.

1. Obejrzyj wszystkie koła. Jeśli któraś opona jest płaska, ADAC radzi nie jechać dalej, tylko zmienić koło.
2. Sprawdź ciśnienie w każdym kole. Najlepiej na najbliższej stacji z kompresorem. Przy systemie pośrednim zmierz wszystkie cztery koła, bo kontrolka może nie wskazać, które z nich ma problem.
3. Dopompuj do wartości producenta auta. Znajdziesz ją w instrukcji obsługi, na naklejce w słupku drzwi kierowcy albo na klapce wlewu paliwa.
4. Zresetuj system. Zrób to tak, jak opisuje instrukcja auta. Po prawidłowym dopompowaniu kontrolka powinna zgasnąć.
5. Brakowało dużo powietrza? Jedź do serwisu. ADAC ostrzega, że duży ubytek może oznaczać uszkodzenie opony.
6. Obserwuj, czy któreś koło nie traci ciśnienia. Jeśli jedno koło traci powietrze szybciej niż reszta, Goodyear radzi pokazać je w warsztacie. Przyczyną bywa źle osadzona opona albo uszkodzony zawór.

Kontrolka nie zwalnia z ręcznej kontroli. ADAC radzi sprawdzać ciśnienie samemu co najmniej co 14 dni, także w autach z TPMS, a PZPO przypomina, że niesprawny czujnik może dawać złudne poczucie, że wszystko jest w porządku.

Źródła: 1, 3, 5, 7

Jak zresetować kontrolkę ciśnienia w oponach

Sposób resetu zależy od auta, dlatego dokładna procedura jest zawsze w instrukcji obsługi. Ogólne zasady są jednak proste.

• System pośredni: najpierw ustaw właściwe ciśnienie we wszystkich kołach, potem uruchom reset, zwykle przyciskiem, tak jak opisuje instrukcja. ADAC podkreśla, że trzeba to robić po każdej korekcie ciśnienia i po zamianie kół miejscami.
• System bezpośredni: według ADAC nowoczesne czujniki raz nauczone nie wymagają ponownej kalibracji po zmianie ciśnienia. Jeśli instrukcja Twojego auta opisuje dodatkowy krok, wykonaj go. Michelin dodaje, że po zmianie rozmiaru opon system powinien zresetować fachowiec.
• Kolejność ma znaczenie. Najpierw właściwe ciśnienie we wszystkich kołach, dopiero potem reset. Tak opisuje to ADAC.

Kontrolka wraca mimo dopompowania i resetu? To sygnał, że problem jest w kole albo w czujniku, a nie w samym powietrzu.

Źródła: 1, 2

Przebicie czy uszkodzony czujnik: jak to rozpoznać

Kontrolka mówi tylko, że coś jest nie tak. Te objawy podpowiadają, w którą stronę szukać przyczyny.

• Jedno koło ciągle traci powietrze. To typowy obraz powolnego przebicia albo nieszczelności. ADAC ostrzega, że wbity gwóźdź potrafi długo pozostać niezauważony, a najgroźniej robi się przy szybkiej jeździe autostradą z pełnym obciążeniem.
• Kontrolka świeci, choć ciśnienie jest prawidłowe. First Stop wskazuje wtedy na usterkę czujnika albo samego systemu.
• Czujnik ma kilka lat. Czujniki zasilają baterie. ADAC podaje, że większość czujników trzeba wymienić po około 5-8 latach, a Michelin szacuje ich teoretyczną żywotność na 5-7 lat. Korozja, uderzenia i szybka jazda autostradą mogą ją skrócić.
• Problem pojawił się po zmianie kół. ADAC wymienia nieskalibrowane czujniki jako jedną z przyczyn alarmu. PZPO zwraca uwagę, że niefachowy montaż może czujnik uszkodzić, dlatego takie koła powinien obsługiwać warsztat z odpowiednimi narzędziami.

W każdym z tych przypadków potrzebna jest diagnostyka na miejscu. Czujnika nie da się ocenić na oko, a jazda z niedziałającym TPMS oznacza, że o kolejnym spadku ciśnienia nikt Cię nie ostrzeże.

Źródła: 1, 2, 5, 6, 7

Czujniki TPMS przy zmianie opon: o czym pamiętać

Czujnik bezpośredniego TPMS siedzi na feldze przy zaworze, więc przy każdej zmianie opon jest w strefie pracy montera. Dlatego warto powiedzieć o nim przy rezerwacji. ADAC radzi poinformować serwis z wyprzedzeniem, że auto ma bezpośredni system kontroli ciśnienia, bo monter powinien sprawdzić czujniki przy każdym montażu.

• Montaż z myślą o czujniku. PZPO opisuje osobne zasady pracy przy kołach z TPMS: odpowiednie ustawienie narzędzia względem zaworu i zdejmowanie opony z felgi zaczynając od strony zaworu.
• Nowe uszczelnienia przy odkręcaniu czujnika. PZPO, powołując się na zalecenia producentów czujników, wskazuje wymianę zestawu uszczelek i specjalnego zaworka za każdym razem, gdy czujnik jest odkręcany.
• Konfiguracja po zmianie kół. Procedura zależy od auta. System pośredni trzeba zainicjalizować po ustawieniu właściwego ciśnienia. Nowoczesny system bezpośredni zwykle nie wymaga ponownego przyuczania, ale wykonaj procedurę z instrukcji auta.
• Czujniki w obu kompletach. Przy systemie bezpośrednim koła letnie i zimowe potrzebują własnych czujników. Przy zakupie drugiego kompletu felg pamiętaj o tym od razu.

Źródła: 1, 4, 9