Płyn hamulcowy: co ile wymiana, dlaczego i po czym poznać, że już czas

Dlaczego płyn hamulcowy trzeba wymieniać

Hamulce w aucie działają hydraulicznie. Płyn przenosi nacisk z pedału na zaciski przy kołach, a przy okazji smaruje elementy układu. ADAC przypomina, że płyn jest higroskopijny, czyli wiąże wilgoć. Wilgoć może się do niego dostać na przykład przez porowate węże hamulcowe.

Według Continental Teves, producenta marki ATE, dotyczy to wszystkich płynów na bazie glikolu: DOT 3, DOT 4 i DOT 5.1. Im więcej wody, tym niższa temperatura wrzenia. Auto Świat podaje przykład: nowy płyn DOT 4 wrze powyżej 230°C, a około 3,5% wody obniża tę wartość o około 80°C.

Problem pojawia się, gdy hamulce mocno się nagrzeją, na przykład przy długim, intensywnym hamowaniu. Woda w płynie zaczyna wtedy wrzeć i tworzy pęcherzyki pary. Para, w przeciwieństwie do płynu, daje się ścisnąć, więc pedał robi się miękki. ADAC ostrzega, że w skrajnym przypadku nie da się zbudować ciśnienia i hamulce przestają działać. ATE wskazuje próg: poniżej 180°C, mierzonych w zbiorniczku, rośnie ryzyko korka parowego.

Źródła: 1, 2, 6

Co ile wymieniać płyn hamulcowy

Wymianę płynu liczy się w latach, nie w kilometrach. Najważniejsze zalecenia:

• Najpóźniej co 2 lata. Tak zaleca ADAC. Wymianę co 3-4 lata klub uznaje za zbyt rzadką.
• Bez względu na przebieg. Liczy się czas, a nie przebieg. ADAC zwraca szczególną uwagę na osoby, które jeżdżą mało albo mają starsze auto i rzadko odwiedzają serwis.
• Część płynów ma dłuższy interwał. ATE podaje dla swojego płynu Super DOT 5.1 wymianę do 3 lat, w zależności od użytkowania. To cecha konkretnego produktu, nie zasada dla każdego auta.
• Plan serwisowy auta. Sprawdź w książce serwisowej, co zaleca producent Twojego samochodu i kiedy płyn był wymieniany ostatnio. Brak wpisu traktuj jak sygnał do wymiany.

Źródła: 1, 3

Po czym poznać, że płyn hamulcowy jest do wymiany

Część sygnałów sprawdzisz sam, przy aucie albo w dokumentach:

• Minął termin wymiany z planu serwisowego auta (ADAC zaleca 2 lata) albo nie wiesz, kiedy płyn był wymieniany. To najczęstszy i najprostszy powód.
• Pedał działa inaczej niż zwykle. ADAC wymienia słabsze hamowanie, pedał, który wchodzi za łatwo, i opóźnioną reakcję hamulców. Przy takich objawach klub radzi nie jechać dalej.
• Poziom w zbiorniczku spada albo jest przy znaku MIN. O tym, co to oznacza, piszemy niżej.
• Świeci czerwona kontrolka hamulców, choć ręczny jest zwolniony. Może chodzić o niski poziom płynu albo zużyte klocki.
• Płyn jest wyraźnie zabrudzony. ATE radzi oprócz pomiaru obejrzeć płyn, bo przy dużym zabrudzeniu także trzeba go wymienić.

Jednego nie zobaczysz gołym okiem: ile wody już wchłonął. ADAC zaznacza, że zbiorniczek nie pokazuje, czy płyn się zestarzał. To trzeba zmierzyć.

Źródła: 1, 2, 5

Jak warsztat sprawdza płyn: woda i temperatura wrzenia

Stan płynu ocenia się testerem. Według Auto Świata taki przyrząd pokazuje stopień zawodnienia płynu albo jego temperaturę wrzenia. ATE uważa, że wiarygodną ocenę, niezależnie od rodzaju płynu, daje tylko bezpośredni pomiar wrzenia: tester podgrzewa próbkę do zagotowania i pokazuje wynik w stopniach Celsjusza.

Sama wymiana też wymaga wiedzy i sprzętu. Auto Świat zwraca uwagę, że w autach z ABS i ESP do pełnego odpowietrzenia często potrzebny jest tester diagnostyczny, który otwiera zawory w module hydraulicznym. ADAC nie poleca wymiany na własną rękę i odsyła do warsztatu.

Źródła: 1, 2, 6

Co ile dolewać płyn hamulcowy i dlaczego dolewka to nie naprawa

Sprawny układ nie potrzebuje regularnego dolewania. Kia w instrukcji obsługi wyjaśnia, że poziom płynu powoli spada wraz z przebiegiem, bo zużywają się klocki hamulcowe, a poziom powinien zostać między znakami MIN i MAX. Jeśli płyn trzeba dolewać często albo poziom jest wyjątkowo niski, producent kieruje do warsztatu. ADAC dodaje, że ubywający płyn może oznaczać nieszczelność.

Dolewka nie rozwiązuje problemu z dwóch powodów. Po pierwsze nie usuwa przyczyny ubytku: zużytych klocków albo wycieku. Po drugie nie usuwa wody. Auto Świat zauważa, że świeży płyn w zbiorniczku miesza się z płynem w przewodach i zaciskach tylko w niewielkim stopniu. ADAC radzi uzupełniać płyn w warsztacie, bo może być potrzebne odpowietrzenie układu.

• Sprawdzasz poziom sam? Przed odkręceniem korka oczyść okolice zbiorniczka, żeby brud nie dostał się do środka.
• Tylko płyn wskazany przez producenta auta. Klasę znajdziesz w instrukcji obsługi.
• Tylko płyn z zamkniętego opakowania. W otwartej butelce mogła zebrać się woda. ADAC radzi nie używać już otwieranych opakowań, a Kia płynu, który długo miał kontakt z powietrzem.
• Uważaj na lakier, skórę i oczy. Płyn uszkadza lakier i podrażnia skórę oraz oczy. Rozlany w komorze silnika od razu wytrzyj.

Źródła: 1, 5, 6

Kontrolka płynu hamulcowego: co oznacza i co zrobić

Czerwona kontrolka z wykrzyknikiem w kółku ma według ADAC dwa główne znaczenia: zaciągnięty hamulec postojowy albo problem z hamulcami, na przykład za mało płynu lub zużyte klocki. Dokładne znaczenie symbolu w Twoim aucie podaje instrukcja obsługi.

1. Sprawdź hamulec postojowy. Jeśli był zaciągnięty, kontrolka po zwolnieniu powinna zgasnąć.
2. Świeci dalej? Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu. Tak radzi ADAC i odsyła do instrukcji obsługi.
3. Pedał jest miękki albo hamulce reagują z opóźnieniem? Nie jedź dalej. W razie wątpliwości wezwij pomoc drogową.
4. Umów sprawdzenie hamulców. Nawet jeśli po dolaniu kontrolka zgaśnie, przyczynę spadku poziomu trzeba ocenić na aucie.

Źródła: 1, 5

DOT 3, DOT 4, DOT 5.1 i DOT 5: czym się różnią

Klasy płynów określa amerykańska norma FMVSS 116. Różnią się minimalną temperaturą wrzenia świeżego płynu i płynu po kontrolowanym nawilżeniu w badaniu. Auto Świat podaje, że w nowoczesnych autach najczęściej stosuje się DOT 4.

Mimo podobnych nazw DOT 5.1 i DOT 5 to zupełnie różne płyny. ATE wprost zastrzega, że glikolowego DOT 5.1 nigdy nie wolno mieszać z silikonowym DOT 5. ADAC radzi w ogóle nie mieszać rodzajów płynu i nie zmieniać klasy na inną niż wskazana przez producenta auta.

Źródła: 1, 3, 4, 6